Yếu vị (mode) là giá trị xuất hiện nhiều lần nhất trong một tập dữ liệu. Ví dụ với 3, 5, 5, 8, 9 thì mode là 5. Một tập có thể có hai mode trở lên, như 2, 2, 4, 7, 7, 9 có mode là 2 và 7. Mode là giá trị, không phải số lần xuất hiện.
Yếu vị (Mode)
Trả lời nhanh
Yếu vị (Mode)
Yếu vị, còn gọi là mode hay số mode, là giá trị có tần số (frequency) lớn nhất trong tập dữ liệu. Nếu hai giá trị cùng xuất hiện nhiều nhất thì tập dữ liệu có hai mode (bimodal); nếu mỗi giá trị chỉ xuất hiện một lần thì thường nói tập đó không có mode. Chỗ hay nhầm nhất: trong bảng tần số, mode là giá trị ở hàng dữ liệu, không phải con số tần số lớn nhất. Khác mean và median, mode dùng được cả cho dữ liệu dạng chữ, như màu áo được chọn nhiều nhất.
Trong Digital SAT
Mode thuộc miền Problem-Solving and Data Analysis của phần Math, chiếm khoảng 15% số câu (5 đến 7 câu) theo College Board, trong nhóm One-variable data: distributions and measures of center and spread. Bản mô tả kỹ năng chính thức của SAT nêu tên mean, median, range và độ lệch chuẩn (standard deviation) chứ không nêu riêng mode, nên mode thường chỉ là một bước nhỏ trong câu hỏi: đọc giá trị cao nhất trên dot plot, histogram hay bảng tần số, hoặc so sánh mode với mean và median. Bảng tham khảo của phần Math không có định nghĩa mode, mean hay median, nên bạn cần tự nắm cả ba.
Ví dụ
Question: The frequency table shows the number of pets owned by each of 25 households. Number of pets: 0, 1, 2, 3, 4 Frequency: 6, 8, 7, 3, 1 Two more households are added to the data. Both new households own the same number of pets, and the data set for all 27 households has exactly two modes. How many pets does each new household own? A) 0 B) 1 C) 2 D) 8
Lời giải:
- Mode ban đầu là 1, vì giá trị 1 có tần số lớn nhất (8). Lưu ý: mode là 1, không phải 8.
- Gọi số thú cưng của mỗi hộ mới là k. Thêm 2 hộ làm tần số của k tăng thêm 2.
- Để có đúng hai mode, tần số mới của k phải bằng đúng tần số lớn nhất còn lại là 8 (của giá trị 1), tức tần số cũ của k là 8 − 2 = 6. Chỉ giá trị 0 có tần số 6, nên k = 0.
- Tần số mới là 8, 8, 7, 3, 1, nên hai mode là 0 và 1. Kiểm tra bằng cách thử từng lựa chọn: k = 1 cho tần số 10, chỉ còn một mode là 1. k = 2 cho tần số 9, giá trị 2 thành mode duy nhất. k = 8 tạo giá trị mới có tần số 2, mode vẫn chỉ là 1.
Đáp án: A) 0 B và C sai vì mỗi lựa chọn chỉ tạo ra một mode. D sai vì 8 là tần số của mode cũ, không phải số thú cưng; nếu hai hộ mới có 8 thú cưng thì mode vẫn chỉ là 1.
Lỗi thường gặp
- 1
Ghi tần số lớn nhất (ví dụ 8) làm mode, trong khi mode là giá trị có tần số đó.
- 2
Chỉ ghi một mode khi có hai giá trị cùng xuất hiện nhiều nhất.
- 3
Đếm tần số trên danh sách chưa sắp xếp nên sót hoặc đếm trùng một giá trị.
- 4
Nhầm mode với median vì hai số này hay trùng nhau trong ví dụ đơn giản; chúng được tính theo hai cách hoàn toàn khác.
- 5
Trên histogram chia khoảng (như 10 đến 20), báo một số cụ thể làm mode; histogram chỉ cho biết khoảng nào có tần số cao nhất.
Mẹo
Với bảng tần số, tìm ô tần số lớn nhất rồi đọc giá trị nằm cùng cột với nó: đó mới là mode. Nếu một lựa chọn trùng với con số tần số, hãy coi đó là bẫy và kiểm tra lại.
Thuật ngữ liên quan
Bài hướng dẫn khác
Câu hỏi thường gặp
Yếu vị và mode có phải là một không?
Có. Yếu vị là tên tiếng Việt của mode trong thống kê, đôi khi còn được gọi là số mode hay giá trị mode. Cả ba cách gọi đều chỉ giá trị xuất hiện nhiều lần nhất trong tập dữ liệu.
Cách tìm mode trong bảng tần số?
Tìm tần số lớn nhất, rồi đọc giá trị ứng với tần số đó. Ví dụ bảng có giá trị 0, 1, 2, 3 với tần số 4, 9, 6, 2 thì mode là 1, không phải 9. Nếu hai giá trị cùng có tần số lớn nhất thì cả hai đều là mode.
Một tập dữ liệu có thể có hai mode hoặc không có mode không?
Có. Tập 2, 2, 4, 7, 7, 9 có hai mode là 2 và 7 (bimodal). Nếu mỗi giá trị chỉ xuất hiện một lần, như 1, 2, 3, 4, ta thường nói tập đó không có mode.
Mean, median và mode khác nhau thế nào?
Mean là trung bình cộng (tổng chia số lượng), median là giá trị đứng giữa sau khi sắp xếp, còn mode là giá trị xuất hiện nhiều nhất. Với 1, 2, 2, 3, 7: mean là 3, median là 2 và mode là 2. Ba số này chỉ trùng nhau ở một số tập dữ liệu, không phải luôn luôn.
Giá trị ngoại lai có làm thay đổi mode không?
Thường là không. Một giá trị cực lớn hay cực nhỏ chỉ xuất hiện một lần nên không đổi giá trị xuất hiện nhiều nhất: thêm 100 vào 3, 5, 5, 8, 9 thì mode vẫn là 5. Trong khi đó mean tăng mạnh.
