Diện tích bề mặt (surface area) là tổng diện tích của tất cả các mặt bao quanh một hình khối 3D, tức là diện tích toàn phần, đo bằng đơn vị vuông (cm², m²). Ví dụ hình hộp chữ nhật dài ℓ, rộng w, cao h có diện tích bề mặt 2(ℓw + ℓh + wh).
Diện tích bề mặt (Surface Area)
Trả lời nhanh
Diện tích bề mặt (Surface Area)
Diện tích bề mặt là tổng diện tích mọi mặt của một hình khối: hình hộp có 6 mặt chữ nhật, hình trụ có 2 đáy tròn cộng mặt xung quanh. Khi nói "diện tích bề mặt" mà không nói gì thêm, ta hiểu là diện tích toàn phần (total surface area). Diện tích xung quanh (lateral surface area) chỉ gồm các mặt bên, không tính các mặt đáy. Diện tích bề mặt cũng khác thể tích (volume): thể tích đo khoảng không gian bên trong (đơn vị khối như cm³), còn diện tích bề mặt đo lớp vỏ bên ngoài (đơn vị vuông như cm²).
Trong Digital SAT
Diện tích bề mặt thuộc miền Geometry and Trigonometry, chiếm khoảng 15% phần Toán (5 đến 7 trong 44 câu), trong nhóm kỹ năng Area and volume. Điểm cần biết: bảng công thức (reference sheet) của SAT cho công thức thể tích của hình hộp, hình trụ, hình cầu, hình nón và hình chóp, nhưng không cho bất kỳ công thức diện tích bề mặt nào. Vì vậy bạn phải tự cộng diện tích từng mặt bằng các công thức diện tích hình chữ nhật, tam giác và hình tròn có trên bảng. Dạng hay gặp: biết thể tích hình hộp hoặc hình lập phương rồi tìm diện tích bề mặt, hình trụ, và câu hỏi về tỉ lệ khi phóng to mọi kích thước. Nhiều câu là dạng tự điền đáp án.
Ví dụ
Question: A right rectangular prism has a square base with side length x centimeters and a height of 3x centimeters. The volume of the prism is 375 cubic centimeters. What is the surface area, in square centimeters, of the prism? A) 175 B) 300 C) 350 D) 375
Lời giải:
- Thể tích: x × x × 3x = 3x³ = 375, nên x³ = 125 và x = 5. Hình hộp có đáy 5 × 5 và chiều cao 15.
- Hai mặt đáy: 2 × (5 × 5) = 50.
- Bốn mặt bên: 4 × (5 × 15) = 300.
- Diện tích bề mặt: 50 + 300 = 350. Kiểm tra bằng công thức 2(ℓw + ℓh + wh) = 2(25 + 75 + 75) = 2 × 175 = 350.
Đáp án: C) 350 A là một nửa kết quả (quên nhân 2). B chỉ là diện tích xung quanh, thiếu hai mặt đáy. D là thể tích, không phải diện tích bề mặt.
Lỗi thường gặp
- 1
Chỉ tính diện tích xung quanh (các mặt bên) và quên hai mặt đáy, như ra 300 thay vì 350 trong ví dụ.
- 2
Nhầm diện tích bề mặt với thể tích: dùng đơn vị khối (cm³) hoặc chọn luôn số đo thể tích.
- 3
Với hình trụ, quên rằng mặt xung quanh trải phẳng là hình chữ nhật có một cạnh bằng chu vi đáy 2πr, nên diện tích xung quanh là 2πrh.
- 4
Tưởng công thức diện tích bề mặt có trên bảng công thức của SAT; thực tế bảng chỉ có công thức thể tích.
- 5
Khi phóng to mọi kích thước lên k lần, nhân diện tích bề mặt với k thay vì k² (thể tích mới nhân k³).
Mẹo
Hình hộp luôn có 3 cặp mặt đối diện bằng nhau: tính 3 diện tích ℓw, ℓh, wh rồi nhân đôi tổng. Với hình lạ, vẽ nhanh hình trải phẳng (net) để không bỏ sót mặt nào.
Thuật ngữ liên quan
Bài hướng dẫn khác
Câu hỏi thường gặp
Diện tích bề mặt là diện tích xung quanh hay toàn phần?
Là diện tích toàn phần: tổng diện tích của mọi mặt, kể cả các mặt đáy. Diện tích xung quanh chỉ tính các mặt bên. Khi đề SAT viết "surface area" mà không nói gì thêm, hãy tính tất cả các mặt.
Công thức tính diện tích bề mặt hình hộp chữ nhật là gì?
Với hình hộp dài ℓ, rộng w, cao h: diện tích bề mặt = 2(ℓw + ℓh + wh). Hình lập phương cạnh a là trường hợp đặc biệt: 6a².
Diện tích bề mặt hình trụ và hình cầu tính thế nào?
Hình trụ bán kính r, cao h: 2πr² (hai đáy) + 2πrh (mặt xung quanh). Hình cầu bán kính r: 4πr².
Công thức diện tích bề mặt có trên bảng công thức của SAT không?
Không. Bảng công thức của Digital SAT chỉ có diện tích hình tròn, hình chữ nhật, tam giác và công thức thể tích các hình khối. Diện tích bề mặt phải tự tính bằng cách cộng diện tích từng mặt.
Diện tích bề mặt khác thể tích như thế nào?
Diện tích bề mặt đo phần vỏ bên ngoài (như lượng giấy để bọc hộp), đơn vị vuông. Thể tích đo không gian bên trong (như lượng nước chứa được), đơn vị khối.
